ideoloxía do esforzo vs. cultura dos dereitos.- a LOMCE como utopía reaccionaria

“Ten moi boa pinta”, esa foi a expresión do meu bo amigo e compañeiro Vicente Docasar, portavoz de educación do PSdeG-PSOE no parlamento galego. E abofé que ten razón.

“A Ideoloxía do Esforzo” non só é un gran traballo de José Moya, senón tamén un libro necesario no actual panorama educativo, atrévome a calificalo de imprescindible, para proceder a desmontar esa invención ideolóxica da “neo-dereita” do noso país, que eles denominan “cultura do esforzo”.

Teño, iso sí, que confesar a miña admiración persoal por Pepe Moya. Sabía del hai tempo, pero nunca tivera ocasión de escoitar de forma ampla e profunda o seu “constructo” conceptual referido á educación. Foi nas comparecencias de expertos celebradas no Congreso de Deputados, con motivo da LOMCE, a primeira vez que poiden disfrutar do seu discurso educativo.

Nesa comparecencia, Pepe Moya, reclamado como experto polo Grupo Socialista do Congreso, non dubidou en adiantar, ante a Comisión de Educación, gran parte dos conceptos expresados neste libro.

Non é o mesmo “esforzo” que “cultura do esforzo”. A esta conclusión lévanos de forma amena e clara o autor, pero, sobre todo, de forma precisa e rigorosa, a través da lectura dos distintos capítulos da obra.

ESFORZO“, como concepto positivo, como sacrificio, como loita, como traballo, que fixeron as nosas nais e os nosos pais para “prosperar e mellorar as súas condicións de vida e ás das súas familias”. “ESFORZO“, como concepto necesario para configurar e lexitimar, dende esa premisa inicial e amable, a “CULTURA DO ESFORZO”, unha invención ideolóxica construída, con grande habilidade, pola confluencia da dereita neoliberal e neoconservadora.

“CULTURA DO ESFORZO” como perfecta maquinaria engraxada da guerra ideolóxica da neodereita contra a “CULTURA DOS DEREITOS”.

“CULTURA DO ESFORZO” que, en educación, se materializa na “Lei Orgánica de Mellora da Calidade Educativa”, na LOMCE, que Pepe Moya rebautiza de forma máis acaída como “Lei de Ordenación do Mercado de Centros Educativos”.

A LOMCE, como condición necesaria para a implantación dunha utopía reaccionaria, pero que precisa, para a súa realización, doutras dúas condicións imprescindibles: “consenso social suficiente” e “convencemento do profesorado para que modifique as súas prácticas na dirección desexada.

A xuízo de Pepe Moya, ningunha desas dúas condicións está dada. E desta forma fai unha rotunda chamada á nosa responsabilidade, ao noso compromiso, ao noso traballo no debate social e profesional.

Este libro, “A Ideoloxía do Esforzo”, pretende contribuir a cargarnos de razóns, a ampliar o noso arsenal conceptual e dialéctico con argumentacións das cales acredito, sen dúbida, a súa fondura e o seu rigor.

Grazas ao autor polo seu traballo e PROVEITOSA LECTURA!.

José Moya Otero é profesor titular do Departamento de Educación da Universidade das Palmas de Gran Canaria (ULPG) e, actualmente, Director Xeral de Formación Profesional e Educación de Adultos do Goberno de Canarias.

Deixo aquí o enlace do artigo que, co mesmo título do libro, publicou no mes de xaneiro no xornal EL PAÍS:

José Moya Otero: “A ideoloxía do esforzo”

 

luis gómez llorente e as mestras da república.- parabéns a fete-ugt

Parabéns a Fete-UGT, parabéns con certo retraso, polas dúas iniciativas que reseñamos nestas liñas.

Por un lado, pola iniciativa de producir o documental “As mestras da República”, que -como todos sabedes- acadou o “Premio Goya 2014″ na súa categoría. Un encomiable paso na recuperación da memoria que non podía escoller mellor motivo.

En palabras de Carlos Cortiñas, Secretario Xeral de FETE-UGT:

A educación constituiu un dos grandes compromisos sociais da democracia da Segunda República. O obxectivo era configurar o estado docente, que levaría a cultura e a ensinanza aos rincóns máis remotos do país para construir unha sociedade máis xusta, libre, equitativa e solidaria.

As maestras da república, ou sinxelamente republicanas, como gustamos de recordalas, participaron de forma comprometida e valiente no desenvolvemento neste proxecto. Representaban o modelo de mulleres modernas e independentes. Elas serían as responsables, en boa medida, da construcción e difusión da nova identidade cidadana, ao educar ao seu alumnado nos valores de igualdade, liberdade e solidariedade, tanto a través da transmisión nos contidos nas aulas como, sobre todo, co seu exemplo persoal.”

En segundo lugar, pola publicación dun interesante, e coido que necesario, libro “Luis Gómez Llorente: Educación pública y socialismo“. Unha homenaxe xusta a un gran socialista e un gran educador plasmada nun volumen coordinado por Manuel de la Rocha e Antonio García Santesmases, amigos persoais e perfectos coñecedores da obra de Gómez Llorente, un referente senlleiro do binomio socialismo e educación. Nada mellor para rematar que as palabras do propio Gómez Llorente:

“O certo é que o saber foi un instrumento de dominación a través dos séculos. As clases dominantes, os grupos privilexiados en cada sociedade retiveron como patrimonio privado as formas de sabedoría máis sofisticadas segundo o nivel de cada tempo. O muro da riqueza e o muro da sabedoría foron os baluartes seculares para preservar o recinto dos privilexiados.” 

“O ensino, sistema para a transmisión dos saberes, […] coidouse ao longo dos tempos que estivese controlado polas forzas sociais dominantes, e utilizando o ensino como un instrumento máis de dominación, asegurouse que servise como eficaz mecanismo reproductor dun determinado modelo de organización social, co seu respectivo aparello ideolóxico lexitimador.” 

“Vimos como ata o presente o saber foi un instrumento de dominación social. Como o sistema de ensino adecuábase sobre todo á reprodución das desigualdades e consecuentemente á reprodución dos estratos dominantes. Pois ben, un punto nuclear do pensamento socialista sobre a educación, é transformar a escola en sistema de nivelación social, en impedir que o privilexio económico perpetúese a través do ensino.” 

Luís Gómez Llorente, Alternativa socialista ao ensino (1979)

resistencia LOMCE.- atrévete a cambiar o rumbo

Seguindo cos artigos de resistencia á LOMCE, quero reseñar hoxe a campaña “Atrévete a cambiar o rumbo” da Federación de Ensino de CCOO.

Un recopilatorio coas iniciativas xurídicas e institucionais contra a LOMCE, pero tamén con propostas para os centros, boas prácticas, recursos e materiais didácticos.

Basta con facer “clic” no cartel da campaña que acompaña estas liñas para acceder á súa páxina web. Como alí se di, “a resignación non é unha opción”.

Quédome cunha das frases que se citan na web de CCOO e que creo que resume cal debe ser a postura da comunidade educativa no momento actual:

Non basta con decir que a LOMCE non vale, e tampouco basta con decir por qué. Hai que construir unha alternativa capaz de xerar un consenso amplo que consiga sentar as bases dun verdadeiro cambio de rumbo na educación.

presentamos o recurso de inconstitucionalidad contra a LOMCE.- texto completo

Hoxe, día 7 de marzo de 2014, o Grupo Parlamentario Socialista do Congreso de Deputados presentou ante o Tribunal Constitucional o recurso de inconstitucionalidade contra a LOMCE.

Tivemos ademáis o pracer, os parlamentarios socialistas, de estar acompañados por unha repreentación ben cualificada da comunidade escolar. Así, xunto con nós estaban CEAPA, CCOO, FETE-UGT, STEs e FAEST, é dicir, nais e pais, organizacións sindicais e federación de estudantes progresistas, ademais de un numeroso grupo de membros da Marea Verde en defensa da escola pública.

Ao meu modo de ver, o recurso presentado presenta unha rigurosa fundamentación articulada en cinco eixos: a blindaxe da LOMCE á educación segregada por sexo e á posibilidade de que os centros de este signo poidan seren concertados, a falta de participación de nais e pais, estudantes e docentes nos Consellos Escolares, o tratamento da materia de relixión e a súa alternativa sobre valores cívicos e sociais, o adianto dos itinerarios académicos que provoca a segregación temperán e a posibilidade de que os centros seleccionen aos alumnos en función do seu rendimento académico.

A isto haberá que sumarlle os recursos que previsiblemente farán aquelas comunidades autónomas que entenden que a LOMCE atenta contra as súas competencias lexítimas e contra o modelo lingüístico naquelas que contan con idioma oficial propio distinto do castelán (lamentablemente a Galicia de Feijóo e o seu conselleiro de educación, Jesús Vázquez, non estará entre elas).

Para ver o documento completo facer “clic” na imaxe.

E aquí o vídeo da entrega do recurso:

enfrentarse coa LOMCE dende as escolas.- unha guía práctica

A Confederación de Sindicatos de Traballadores e Traballadoras do Ensino (STES-Intersindical) ven de publicar unha Guía para o funcionamento democrático dun Centro Educativo e PARA ENFRONTARSE á aplicación da LOMCE.

Unha guía cun título que non precisa de maior explicación, pero que ademais cumpre cun papel non menos relevante. Á súa lectura permite focalizar aqueles aspectos máis pervesos da LOMCE  e a importancia de que non cheguen a ser unha realidade no noso sistema educativo.

A guía de STES-Intersindical sinala, para todas e cada unha das medidas que nos propoñen, o artigo de referencia da lei, a súa xustificación e, por si houbese dúbidas, sinalan que a aplicación práctica de todas elas non terían ningunha consecuencia legal.

As medidas están divididas en tres apartados. Medidas para exercer dende o Consello Escolar do Centro, medidas para exercer dende o Claustro de Profesor@s e, finalmente, finalmente medidas a exercer por parte das nais e pais do alumnado.

A modo de adianto, transcribo a continuación o primeiro dos bloques. Para acceder ao texto completo abonda con que fagades clic na portada do documento que acompaña, a modo de ilustración, estas liñas.

ENFRONTARSE Á LOMCE DESDE O CONSELLO ESCOLAR DO CENTRO.
Medida nº 1: 

Propoñemos que o Consello Escolar do Centro tome un acordo no que se especifique claramente que as novas competencias da Dirección estarán supeditadas ás decisións que tome o Consello Escolar en canto á elaboración, aprobación e execución do proxecto educativo e do proxecto de xestión, así como das normas de organización e funcionamento do centro.
Medida nº 2:
a) O Consello Escolar do Centro solicitará ao Profesorado do Centro que os candidatos ou candidatas preséntense ao Consello Escolar e que se comprometan a que únicamente presenta a súa candidatura á comisión oficial a persoa que obteña o respaldo maioritario do Consello Escolar do Centro.
b) Caso de que a Candidatura non se presente previamente ao Consello Escolar do Centro, que non se presenten candidatos ou candidatas a formar parte da Comisión de Selección.
Medida nº 3: 
O Consello Escolar do Centro pedirá ao Concello da súa localidade que non cedan chan público a ningunha empresa privada nin orde relixiosa para a construción de centros educativos.
Medida nº 4: 
O Consello Escolar do Centro solicitará á Consellería de Educación que o seu centro non sexa de especialización curricular.
Medida nº 5: 
O Consello Escolar do Centro, tendo en conta criterios de equidad e cohesión do sistema, tomará o acordo de non reservar ningunha praza.
Medida nº 6: 
O Consello Escolar do Centro toma o acordo de non incrementar o número de prazas no seu centro, pedindo o desdoble do aula á que a administración poida incrementar a ratio.
Medida nº 7: 
a) Solicitar á Consellería de Educación todos os recursos necesarios para a aplicación destes programas.
b) Solicitar tamén a redución das ratios e da carga lectiva do profesorado así como o incremento de persoal, como a mellor forma de impartir un ensino de calidade con grupos heteroxéneos de alumnado.
Medida nº 8: 
a) Indicar á administración que o calendario e o horario lectivo deben ser iguais en todos os centros públicos e concertados.
b) Elaborar un proxecto educativo do centro que contemple como forma de organización do tempo escolar a xornada continuada.
Medida nº 9: 
a) Reclamar á administración os modelos de programación docente e os materiais didácticos que atendan ás diferentes necesidades do alumnado que comprometen á administración neste artigo.
b) Reclamar á administración dotación para o Centro de persoal de administración e servizos (PAS), sobre todo aos de Infantil e Primaria.
Medida nº 10: 
Reclamar á administración o abono dos gastos de funcionamiento, a cobertura de baixas do profesorado e do resto do persoal do centro e que o diñeiro público destínese á escola pública e non a elevar as cuantías estipuladas nos concertos aos centros privados por medio de proxectos. Denunciar públicamente os atrasos na cobertura de baixas e na tardanza en pagar os gastos de funcionamento.
Medida nº 11: 
Traballar na prevención de conflitos nos vosos plans de convivencia, incidindo nos equipos de mediación para resolver os problemas de convivencia.
Medida nº 12: 
Os centros dos territorios con lingua propia distinta do castelán manterán a política lingüística que desenvolven actualmente.
Medida nº 13: 
a) Esixir a implantación do servizo de comedor en todos os centros educativos públicos onde haxa demanda.
b) Esixir o 100% das becas para todo o alumnado que estea en situación de exclusión social.
Medida nº 14: 
Formular a esixencia da gratuidade dos libros e do resto dos materiais curriculares.